Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu ul. Włodkowica 8, 50-072 Wrocław +48 71 79 37 094
+48 71 79 37 095
+48 71 79 37 096

+48 600 885 059
Nr telefonu wyłącznie dla radców prawnych w sprawach dotyczących przeszukania lokalu kancelarii

„Prawo do prywatności w erze cyfrowej” - relacja z 52. Kongresu Federacji Adwokatur Europejskich w Warszawie

Ponad stu wybitnych prawników z całej Europy zrzeszonych w organizacji Federacji Adwokatur Europejskich (Fédération des Barreaux d’Europe)spotkało się w dniach 20-22 września br. w Warszawie, aby dyskutować nad prawem do prywatności w dobie nowych technologii. Kongres FBE po raz pierwszy został zorganizowany w Warszawie i po raz pierwszy wspólnie przez dwa samorządy zawodowe: Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie i Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie. Niewątpliwie 52 Kongres FBE był jednym z najważniejszych tegorocznych wydarzeń w zakresie współpracy zagranicznej prawników w Polsce. Z racji rangi wydarzenia oraz członkostwa wrocławskiej Izby w europejskiej organizacji FBE, w kongresie uczestniczyli przedstawiciele wrocławskiej Okręgowej Izby Radców Prawnych: r.pr. Izabela Konopacka – członek Rady OIRP we Wrocławiu, przewodnicząca Komisji Zagranicznej przy OIRP we Wrocławiu oraz przewodnicząca Komisji Nowych Technologii przy FBE oraz r.pr. Marta Kruk – rzecznik prasowy OIRP we Wrocławiu.

Konferencję otworzył Przewodniczący FBE Michele Luccerini, który nawiązując do jej tematu („Prawo do prywatności w erze cyfrowej”) zwrócił uwagę na konieczność znalezienia równowagi pomiędzy prawem do prywatności jednostki, a bezpieczeństwem ogółu. Następnie wystąpienia powitalne wygłosili Dziekan OIRP w Warszawie r.pr. Włodzimierz Chróścik oraz Dziekan ORA w Warszawie adw. Mikołaj Pietrzak. Także José de Freitas, Wiceprezes CCBE witając gości i prelegentów, w imieniu zaprzyjaźnionej organizacji prawniczej, odniósł się do tematyki kongresu i podkreślił, że dyskusja dotycząca konieczności wyważenie bezpieczeństwa narodowego i poszanowanie prywatności obywatelskiej, która trwa w Europie od kilkunastu lat, nie zakończyła się jeszcze rozwiązaniem wszystkich problemów. Jest ona zaś - jego zdaniem - szczególnie ważna obecnie, gdy nowoczesna i coraz bardziej zaawansowana technologia niesie ze sobą duże niebezpieczeństwo w zakresie nadużyć prawa do prywatności obywateli takich jak: nierówne traktowanie obywateli czy ryzyko nadużywania władzy państwowej.

Wykład otwierający kongres wygłosił Rzecznik Praw Obywatelskich Rzeczpospolitej Polskiej dr Adam Bodnar. W wystąpieniu zwrócona została przede wszystkim uwagę na główne - zdaniem Rzecznika - zagrożenie dla prywatności obywateli w postaci wykorzystywania przez władzę państwową nowości technologicznych w uzyskaniu różnych celów i korzyści przy jednoczesnym braku nadzoru nad działaniami służb państwowych. W opinii dr A. Bodnara, aby uniknąć nadużyć władzy i zapewnić ochronę praw i swobód obywatelskich w zakresie ochrony prawa obywateli do prywatności konieczny jest niezależny i bezstronny nadzór nad państwowymi instrumentami monitoringu obywateli, który mógłby zostać zapewniony poprzez powołanie komisarzy ds. kontroli prywatności. Rzecznik podkreślił również, że zachowanie niezależności zawodów zaufania publicznego jest dodatkowym gwarantem nienadużywania i poszanowania prawa jednostki do prywatności.

Konferencja podzielona została na trzy główne panele tematyczne.Pierwszy panel poświęcony był „Europejskim wyzwaniom w ochronie danych osobowych”. W tej moderowanej przez Przewodniczącego FBE Michele Lucheriniego części, wystąpili r.pr. Izabela Konopacka z wrocławskiej Izby radców prawnych, Francesco Tregnaghi Członek Komisji ds. Nowych Technologii z Izby Adwokackiej w Weronie, Bas Martens były Dziekan Izby Adwokackiej w Hadze oraz Przewodniczący Komisji FBE ds. przyszłości zawodu, a także Wice Dziekan Izby Adwokackiej w Tuluzie Erick Boyadjian. W tym panelu spore zainteresowanie wzbudziło również wystąpienie mec. Konopackiej na temat wyzwań, jakie stoją przed prawnikami w zakresie ochrony danych osobowych i prawa do prywatności w kontekście rozwoju nowych technologii. Przedstawicielka naszej Izby zwróciła uwagę, że obecnie pojawiają się możliwości technologiczne świadczenia usług prawnych przez zautomatyzowane systemy informatyczne (sztuczną inteligencję). Jej zdaniem koniecznym staje się tym samym wprowadzenie i opracowanie zasad nadzoru nad zautomatyzowanymi usługami prawnymi w celu zapewnienia skutecznej ochrony danych osób korzystających z takich usług. Należy bowiem zwrócić uwagę, że klient korzystający z pomocy takiego systemu nie jest świadomy braku istnienia gwarancji etycznych i deontologicznych ciążących na pełnomocniku będącym człowiekiem. Szczególnie istotne jest to - jak podkreśliła - w odniesieniu do tajemnicy zawodowej. Na zakończenie wystąpienia mec. Konopacka odniosła się również do technologii rozproszonej księgi ("DLT") czyli blockchain znanej m.in. z waluty wirtualnej, np. bitcoinów. Podkreśliła w tym kontekście, że zjawisko to stanowi poważne wyzwania w zakresie ogólnego rozporządzenia UE o ochronie danych 2016/679 ("GDPR"), gdyż w kilku aspektach technologia ta nie jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych.

Panel drugi konferencji pt. „Rządy i ograniczenia prywatności” prowadzony był przez byłą Wicedziekan Izby Adwokackiej w Paryżu Dominique Attias. Swoje wystąpienia w ramach tego panelu wygłosili: Zastępca Inspektora Europejskiego Inspektora Ochrony Danych Wojciech Wiewiórowski, współzałożyciel i Prezes Fundacji Panoptykon Katarzyna Szymielewicz oraz przedstawiciel brytyjskiej organizacji pozarządowej Privacy International Scarlet Kim.

Ostatni, trzeci panel kongresu FBE zatytułowany „Korzystanie i nadużycie korzystania z danych osobowych– horyzontalna ochrona przed naruszeniem prawa do prywatności”poprowadził Przewodniczący Rady Adwokackiej Katalonii Julio Naveira. O możliwych nieprawidłowościach mówili w jego trakcie : Członek Rady Izby Adwokackiej w Marsylii Olivier Raynaud (który przyjął zaproszenie na zaplanowane przez OIRP we Wrocławiu w 2019 r. wydarzenie międzynarodowe związane z tematyką nowych technologii i międzynarodowej współpracy między prawnikami pod hasłem: Kancelaria Przyszłości), doradczyni Hiszpańskiej Rady Adwokackiej Carmen Perez-Andujar oraz wykładowca Uniwersytetu Łódzkiego i członek Komisji Praw Człowieka Krajowej Rady Radców Prawnych dr. Marcin Górski.

Poszczególne wystąpienia prelegentów poświęcone były wielu istotnym zagadnieniom takim jak: efekty wprowadzania RODO w rożnych krajach Europy, wyzwania, przed którymi stoją reprezentanci zawodów prawniczych w zakresie zabezpieczenia prawa do prywatności i poufności danych w świecie nowoczesnych technologii, wspomniane wyżej warunki dopuszczalności śledzenia obywateli i gromadzenia o nich danych przez organy i służby państwowe z zastosowaniem nowoczesnych technologii oraz granic, jakie muszą być stawiane w tym zakresie, dopuszczalność „outsourcingu” w zakresie inwigilacji obywateli. Interesującą kwestię poruszył dr. Marcin Górski podczas prelekcji nt. dopuszczalności i granic profilowania online w kontekście prawa do informacji. Jego zdaniem profilowanie online stanowi naruszenie prawa człowieka do prywatności, albowiem następuje to w sposób zautomatyzowany wyłącznie na podstawie zapytań wprowadzanych do sieci Internet. Powoduje to z jednej strony powstanie wykrzywionego, jednostronnego obrazu człowieka korzystającego z Internetu, z drugiej zaś, poprzez zwrotne narzucanie treści może modyfikować zachowania konsumenckie. W konsekwencji powoduje ten proces zakrzywione postrzeganie rzeczywistości przez jednostkę i doprowadza ją do funkcjonowania w swoistej iluzji. Tego rodzaju sytuacja zbliża nas do społeczeństw państw totalitarnych.

Ostatni dzień Kongresu zakończył się Zgromadzeniem Generalnym FBE, podczas którego omawiano sprawy związane z działalnością tej europejskiej organizacji, a także wysłuchano sprawozdania z działalności jej poszczególnych komisji. Delegaci izb członkowskich obradujący na Zgromadzeniu tradycyjnie już przyjęli uchwały dotyczące przestrzegania praw człowieka i innych spraw istotnych z punktu widzenia przestrzegania praw podstawowych. Tym razem przyjęto aż osiem rezolucji, dotyczących różnych krajów. Jedna z nich odnosiła się do niezależności sądownictwa w Polsce. Ustalono również, że kolejny kongres odbędzie się w Barcelonie. Zachęcamy członków naszej Izby do aktywnego udziału w pracach FBE.

Rzecznik Prasowy OIRP we Wrocławiu

r.pr. Marta Kruk

Opublikowano 02.10.2018 o 10:39 przez: Lilianna Szot